Liggen al mijn persoonlijke gegevens op straat vanaf het moment dat ik in het lerarenregister sta?

Of het nu gaat om het aanmaken van een account bij Facebook, de Belastingdienst die een groot deel van je gegevens in jouw belastingdossier zet, of alle gegevens die van iedere inwoner van Nederland in het BRP (Basisregistratie personen) staan en aan tientallen organisaties worden verstrekt, niemand wil dat zijn gegevens misbruikt (kunnen) worden. Het is dus belangrijk dat er zorgvuldig en volgens de regels met dit soort gegevens omgegaan wordt. Dit geldt ook voor het lerarenregister.

Wet bescherming persoonsgegevens

‘Nu weet iedereen alles van me’, ‘mijn leidinggevende zet voor mij en mijn collega’s alle gegevens in het register, dus blijkbaar kan hij gewoon in mijn dossier’, ‘nu kan iedereen zien waar ik woon en waar ik werk’. Aannames, die in veel gevallen op een misverstand berusten en onjuist zijn. In de Memorie van Toelichting bij het wetsvoorstel staat in paragraaf 5, pagina 20 hierover: Vanwege de verwerking en opname van persoonsgegevens van leraren en docenten in het lerarenregister en het registervoorportaal, is het van belang dat de Wet bescherming persoonsgegevens in acht wordt genomen. Dit betekent ook dat er een functionaris gegevensbescherming is die, volgens de richtlijnen van de autoriteit persoonsgegevens, toezicht houdt op het naleven van de in dit betreffende wet- en regelgeving.

Wat zien anderen van mijn registerdossier?

In de Memorie van toelichting (pagina 12, paragraaf 3.4) bij de wet staat hierover: met de registratie-handeling wordt voor derden – ouders, leerlingen, studenten – zichtbaar dat de leraar is geregistreerd, voor welke bevoegdheid hij dat heeft gedaan en voor welke herregistratie hij opgaat. En indien van toepassing ook de aantekening, in het geval de leraar niet in aanmerking komt voor herregistratie. Natuurlijk staat het de leraar vrij om de inhoud van zijn dossier te kopiëren en aan zijn werkgever te sturen om bijvoorbeeld bij een voortgangsgesprek te gebruiken. Maar deze beslissing is aan de dossier-eigenaar, de leraar zelf. Of in het register de naam van de school zichtbaar zal blijven is nog onderwerp van gesprek. Vooralsnog is het uitgangspunt dat dit wel het geval zal zijn, tenzij de leraar aangeeft dit niet te willen.

Wie zet de gegevens in het dossier?

Op verzoek van en in overleg met leraren wordt steeds gezocht naar oplossingen die zo min mogelijk administratief werk met zich meebrengen. Zo is er ook gekozen om leraren niet te belasten met het invullen van persoonsgegevens die al centraal bekend zijn bij de Basisregistratie personen (voorheen GBA), de werkgever of DUO. Deze gegevens worden door het CIBG (de organisatie die in opdracht van de overheid vele registers inricht) ‘klaargezet’. Dit wordt dus niet door de werkgever gedaan. De werkgever heeft noch deze bevoegdheid, noch de technische mogelijkheid daartoe. De leraar kan deze pagina’s inzien, eventuele fouten laten corrigeren en vervolgens akkoord geven. Pas op dat moment staan deze gegevens echt in het dossier van de leraar.

Uit de Memorie van toelichting (pagina 12, paragraaf 3.4) over welke gegevens zichtbaar zijn

Met de registratie-handeling wordt voor derden – ouders, leerlingen, studenten – zichtbaar dat de leraar is geregistreerd, voor welke bevoegdheid hij dat heeft gedaan en voor welke herregistratie hij opgaat. In overleg met de beroepsgroep wordt bepaald in welke uitzonderingssituaties leraren uit privacyoverwegingen bepaalde gegevens – bijvoorbeeld de naam van de school – kunnen laten afschermen.

Uit de Memorie van toelichting (pagina 25, paragraaf 5) over de Autoriteit Persoonsgegevens

OCW volgt de overheidsrichtlijnen met betrekking tot gegevensbeveiliging, zoals vastgelegd in het Voorschrift Informatiebeveiliging Rijksdienst. DUO en CIBG, die een rol zullen spelen in het verzamelen en beheren van de gegevens, zijn tevens gehouden aan de beveiligingsrichtlijnen van de overheid. Het toezicht op het naleven van de in dit verband relevante wet- en regelgeving gebeurt door de Functionaris Gegevensbescherming (FG). Deze functionaris heeft binnen OCW, DUO en CIBG een onafhankelijke positie en werkt volgens de richtlijnen die de Autoriteit Persoonsgegevens stelt aan deze functie. Een FG kan zelf ook getoetst worden door de Autoriteit. Bij de voorbereiding van dit wetstraject is de FG betrokken geweest.