FAQ Nieuw lerarenregister

RegisterleraarZie hier de veelgestelde vragen over het nieuwe lerarenregister. Er zijn specifieke FAQ-pagina’s over het professioneel statuut, de Deelnemersvergadering en het vrijwillige register.

1. Hoe kom ik meer te weten over het register?

Nodig een ambassadeur van de Onderwijscoöperatie uit voor een gesprek of presentatie over de bedoeling en de opzet van het register. Ambassadeurs zijn zelf leraren en ze komen graag op school langs om vragen over het lerarenregister te beantwoorden.

Vanaf september 2017 kan een school zich opgeven als koploperschool. Koploperscholen gaan als eerste aan de slag met het aanleveren van gegevens en het registreren in het nieuwe lerarenregister. De koploperschool krijgt persoonlijke begeleiding en voorlichting tijdens het hele proces en er worden afhankelijk van de behoefte, bijeenkomsten en activiteiten voor leraren, staf en schoolleiders (optioneel). Als leraar van een koploperschool word je voorgelicht over de Wet Beroep Leraar en Lerarenregister en maak je kennis met nieuwe register door gegevens te controleren, aan te vullen en te accorderen. Wil je meer weten hoe je een koploperschool kunt worden? Kijk hier op de site van DUO.

2. Van wie is het nieuwe lerarenregister?

Het nieuwe lerarenregister is van de beroepsgroep. De overheid bouwt het lerarenregister en heeft het technisch beheer hierover. Inhoudelijk gaat de beroepsgroep integraal over alle aspecten van het leraarschap, de kwaliteitsborging daarvan en hoe dat onder meer in het register zichtbaar gemaakt wordt.

3. Wie doet wat voor het nieuwe lerarenregister?

De ontwikkeling en implementatie van het lerarenregister gebeurt vanuit gezamenlijke verantwoordelijkheid door de Onderwijscoöperatie en het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen (OCW). Daarbij is de Onderwijscoöperatie, als vertegenwoordiger van de beroepsgroep, verantwoordelijk voor de inhoudelijke vulling van het register en voor de communicatie naar leraren. Ook wordt door de Onderwijscoöperatie de directe zeggenschap van de beroepsgroep ingericht via de Deelnemersvergadering.

Het ministerie is verantwoordelijk voor de bouw en technische implementatie van het register en wordt hierin geholpen door de uitvoeringsorganisaties DUO en CIBG. Wil je meer weten over de partners met wie de Onderwijscoöperatie samenwerkt? Lees het hier.

4. Waar komt het idee van een lerarenregister vandaan?

Het idee lerarenregister is ontstaan bij leraren die voor de klas staan om meer ruimte voor hun eigen ontwikkeling te krijgen. Leraren worden tot nu toe vaak verplicht om bepaalde nascholing te volgen. Met de wet Beroep Leraar en Lerarenregister heeft de leraar zelf invloed op zijn professionele ontwikkeling.

5. Wat is het idee achter de wet Beroep Leraar en Lerarenregister?

Beleg het beroep, de verantwoordelijkheid en daarmee de professie bij de leraar. De leraar is geen uitvoerder van andermans plannen, maar ontwerpt zelf. Een professional die garant staat voor de kwaliteit van zijn lessen en daarover verantwoording wil afleggen. Via het register is voor iedereen zichtbaar dat de leraar zijn bekwaamheid onderhoudt. De kern van de wet is dat leraren zelf verantwoordelijk zijn voor hun professionele ontwikkeling en de kwaliteit van hun lessen.

6. Waarom is het nieuwe lerarenregister wettelijk verplicht?

Door het beroep leraar en het lerarenregister wettelijk te verankeren versterkt de overheid de positie van leraren en de zeggenschap van leraren over eigen professie. Leraren zijn verantwoordelijk voor hun eigen lessen en onderwijsactiviteiten. Ze hebben recht op professionele ontwikkeling.

De wet veronderstelt een professionele standaard (die door de beroepsgroep zelf is opgesteld en waaraan de beroepsgroep wil voldoen), benoemt het recht van de leraar op professionele ontwikkeling en het invoeren van een lerarenregister. Rechten en plichten zijn daarmee in balans.

7. Wat betekent de wet voor de leraar?

  • De beroepsgroep bepaalt aan welke bekwaamheidseisen en algemene waarden en normen een leraar moet voldoen. De leraar gaat zelf over vakinhoud, vakdidactiek en pedagogiek.
  • Als leraar ga je zelf over je professionalisering; zo bepalen de leraren bijvoorbeeld met welke activiteiten ze hun bekwaamheid het beste kunnen onderhouden
  • Leraren laten aan elkaar en aan de samenleving via het lerarenregister (online systeem) zien dat ze bevoegd zijn en dat ze hun bekwaamheid onderhouden.
  • Voor leraren die nog niet bevoegd zijn, wordt het registervoorportaal ingericht: dan krijg je van je schoolbestuur twee jaar om je bevoegdheid te halen, waarna je ingeschreven wordt in het lerarenregister. In uitzonderlijke gevallen kan de termijn met twee jaren worden verlengd.

8. Wat laat het nieuwe lerarenregister zien?

Leraren krijgen als beroepsgroep het recht om hun beroepsbekwaamheid te beschrijven en via het lerarenregister te laten zien dat ze hun bekwaamheid onderhouden. Het register biedt ouders en leerlingen inzicht in dat er een bevoegde en bekwame leraar voor de klas staat. Een leraar die zijn vak bijhoudt en met zijn collega’s samenwerkt aan het verbeteren van het onderwijs.

9. Wat is de rol van de beroepsgroep bij het register?

Zie ook vraag 2. De beroepsgroep zit inhoudelijk achter het stuur en heeft een belangrijke stem bij de inrichting, vormgeving en uitvoering van het register.

10. Wie kan wat zien in het lerarenregister?

Wat betreft de openbare zoekfunctie in het lerarenregister: je kan zoeken op leraar en op activiteiten. De leraar is de enige de in het portfolio van activiteiten kan kijken. Anderen zien alleen de bevoegdheden van de leraar en waarvoor de leraar voor herregistratie opgaat. Welke activiteiten de leraar heeft gedaan om zijn bekwaamheid te onderhouden is niet openbaar, tenzij de leraar daartoe toestemming geeft.

11. Wat is de rol van de Onderwijscoöperatie?

Zie ook vraag 3. Het initiatief om tot een beroepsregister te komen, is in 2011 door de beroepsgroep van leraren zelf genomen. Sindsdien werkt de Onderwijscoöperatie als de vertegenwoordiger van de beroepsgroep aan een vrijwillig register. Met het wetsvoorstel Beroep Leraar en het Lerarenregister komt er per 1 augustus 2018 een nieuw register, waarin alle leraren vanaf 1 augustus 2019 geregistreerd moeten zijn. Voor het realiseren van dit nieuwe register wordt opnieuw bekeken hoe het register moet worden ingericht. De  Onderwijscoöperatie organiseert het gesprek onder leraren in de vorm van meedenksessies. Om de zeggenschap van leraren goed te organiseren, richt de Onderwijscoöperatie een Deelnemersvergadering in.

12. Hoe worden besluiten binnen de Onderwijscoöperatie genomen?

De Onderwijscoöperatie is een vereniging van verenigingen (lidorganisaties). De bestuurders van de lidorganisaties zitten in het OC-bestuur. Als bestuurder vertegenwoordigen zij hun vereniging en nemen namens hen de besluiten. De vereniging betrekt en raadpleegt haar eigen leden en geeft dit als ledenadvies mee aan de bestuurder.

13. Is de Onderwijscoöperatie van, voor en door de leraar?

De lidorganisaties van de Onderwijscoöperatie representeren samen bijna 200.000 leraren. De bestuurders van deze organisaties vormen het OC-bestuur (zie ook bovenstaande FAQ). Een LerarenAdviesRaad (LAR) van 50 leraren adviseert het bestuur; gevraagd en ongevraagd. Het bureau van de Onderwijscoöperatie (bestaande uit c.a. 20 medewerkers met meestal een onderwijsachtergrond) voert het beleid uit. Daarnaast werken zo’n 250 leraren mee aan de ontwikkeling en realisatie van alle activiteiten.

14. Wat verandert in de OC-besluitvorming door de wet Beroep Leraar en Lerarenregister?

In oktober 2017 draagt het bestuur van de Onderwijscoöperatie de verantwoordelijkheid over de ontwikkeling van de Professionele keten over aan de Deelnemersvergadering. Leraren kiezen in september rechtstreeks hun vertegenwoordigers, dit verloopt dus niet via de Onderwijscoöperatie. Deze gekozen Afvaardiging van de Deelnemersvergadering bestaat uit 24 leraren en gaat functioneren als een soort lerarenparlement. Wat dit betekent voor de huidige LerarenAdviesRaad (LAR) wordt nog verder uitgewerkt.

15. Hoe werkt de herregistratie?

In het lerarenregister zelf wordt de leraar op de hoogte gehouden of hij voldoende doet om na vier jaar te mogen herregistreren. De criteria die hiervoor gelden zijn door de beroepsgroep zelf opgesteld. De leraar ontvangt via het lerarenregister tijdig bericht, als hij het risico loopt de herregistratiecriteria (punten cq uren) niet te halen. De leraar kan dan actie ondernemen. Na vier jaar (einde herregistratietermijn) wordt bepaald of de leraar voldoende heeft gedaan om zijn bekwaamheid te onderhouden. Mocht dat niet het geval zijn, dan wordt daar in het register een aantekening van gemaakt. Voordat het zo ver is, wordt de leraar maar ook het schoolbestuur hierover geïnformeerd. De werkgever faciliteert immers de professionaliseringsactiviteiten voor de bevoegdheid of bevoegdheden waarin de leraar les geeft. Daarnaast heeft de werkgever er belang bij dat de leraar blijvend inzetbaar is. De leraar en het schoolbestuur kunnen bezwaar en beroep aantekenen tegen het daadwerkelijke besluit van een aantekening.

16. Wat is een aantekening?

Een leraar krijgt een aantekening in het register als hij na vier jaar niet de benodigde registerpunten cq uren heeft behaald om te kunnen herregistreren. Tot 2027 heeft dit nog geen consequenties, vanaf 2027 wél. Vanaf dat jaar mag een docent met een aantekening niet meer voor de klas staan. Die aantekening blijft in het register totdat de leraar weer voldoet aan de herregistratiecriteria die door de beroepsgroep zelf zijn opgesteld. De werkgever moet de leraar in staat stellen om zijn bekwaamheid te onderhouden.

17. Wat is de rol van de werkgevers?

De bestuurders en de sectorraden zijn partners waarmee de beroepsgroep optrekt om het beste onderwijs voor leerlingen in Nederland te realiseren. Werkgevers moeten dus goed aangehaakt zijn bij het proces en daarin gekend worden; daarbij hebben zij voor de leraren een faciliterende rol. De werkgevers leveren de basisinformatie aan het lerarenregister zoals de benoemingsgrondslag. Deze gegevens hoeven de leraren dan niet meer zelf aan te leveren. Na goedkeuring van de gegevens door de leraar, kan de registratie afgerond worden en kan de leraar zijn portfolio (activiteiten) gaan bijhouden.

18. Kan een registerleraar een negatieve beoordeling krijgen van het schoolbestuur?

Ja, dit is mogelijk. In het lerarenregister leggen leraren alleen de eigen bevoegdheden en het bekwaamheidsonderhoud vast. Deze registratie is geen vervanging van de gesprekkencyclus en het personeelsbeleid op school. Het personeelsbeleid blijft, ook met de komst van de Wet Beroep Leraar en Lerarenregister, de verantwoordelijkheid van het schoolbestuur als werkgever. Het is dus mogelijk dat een bevoegde leraar die zijn bekwaamheid onderhoudt volgens de werkgever niet goed functioneert.

19. Wat is de rol van de overheid?

Zie ook vraag 2. Het ministerie van OCW is de technisch beheerder van het register.
De uitvoeringsorganisaties DUO en CIBG ondersteunen het ministerie in de bouw en beheer van het nieuwe lerarenregister.

20. Is een registerleraar een goede leraar?

Een registerleraar is een bevoegd leraar die zijn vak verstaat en bijhoudt. Hij is aanspreekbaar op zijn bekwaamheidsonderhoud en maakt daar door zijn registratie en herregistratie serieus werk van. In hoeverre een leraar in de praktijk goed functioneert, wordt beoordeeld door de werkgever.

21. Wat verstaan we onder bekwaamheidsonderhoud?

De leraar heeft een eigen verantwoordelijkheid om de verworven bekwaamheid (bevoegdheid) op peil te houden. Het gaat dan onder andere om de volgende vragen:

  • Wat is er nodig om vakinhoudelijk bekwaam te blijven?
  • Wat is er nodig om vakdidactisch bekwaam te blijven?
  • Wat is er nodig om pedagogisch bekwaam te blijven?

Het is aan de leraar en zijn collega’s om bovenstaande vragen te beantwoorden. Het lerarenregister is de omgeving waarin de leraar laat zien dat hij zijn bekwaamheid onderhoudt. De leraar en zijn collega’s bepalen wat voldoende bekwaamheidsonderhoud is en stellen hiervoor criteria op. Om de vier jaar wordt de leraar op basis van deze criteria al dan niet geherregistreerd.

22. Mogen leraren na augustus 2019 nog onbevoegd voor de klas staan?

Elke bevoegde leraar die les geeft moet zich registreren. Voor leraren in opleiding, invallers en zij-instromers in het onderwijs gelden andere regels. Maar ook voor hen geldt dat zij binnen een vaste termijn hun bevoegdheid moeten halen en zich vervolgens moeten registreren. Werkgevers zullen hen daartoe optimaal in staat moeten stellen.

23. Wat is de planning van het nieuwe register?

Vanaf 1 augustus 2018 kunnen bevoegde leraren zich al inschrijven in het nieuwe lerarenregister en hun activiteiten in het kader van bekwaamheidsonderhoud bijhouden.

  • Vanaf 1 augustus 2019 zijn volgens de wet alle bevoegde leraren verplicht om geregistreerd te staan in het nieuwe lerarenregister om hun activiteiten bij te houden.
  • Na vier jaar (2023) wordt gecontroleerd of een leraar voldoende aan bekwaamheidsonderhoud heeft gedaan, volgens de criteria die de beroepsgroep van leraren zelf heeft opgesteld. Is dat het geval dan wordt de leraar geherregistreerd.
  • Leraren die hun bekwaamheidsonderhoud onvoldoende hebben aangetoond krijgen een aantekening, maar dat heeft dan nog niet direct consequenties.
  • Na nog eens vier jaar (2027) is het beroepsregister volledig van kracht. Leraren die dan niet aan de herregistratiecriteria voldoen, mogen alleen nog onder begeleiding van een collega voor de klas staan, totdat ze weer aan de herregistratiecriteria voldoen. Werkgevers stellen leraren in staat hieraan te werken.

24. Hoe wordt de kwaliteit van professionaliseringsactiviteiten bepaald?

In 2017 wordt leraren gevraagd via meedenksessies mee te helpen de regels op te stellen waaraan een activiteit moet voldoen: de zogenaamde valideringsregels. Ook wordt bekeken hoe feedback van leraren gebruikt kan worden om de kwaliteit van het aanbod in kaart te brengen.

25. Wordt door het register het lerarentekort niet alleen maar groter?

Met het register krijgt de beroepsgroep een wettelijke positie. Het maatschappelijke belang van de beroepsgroep wordt wettelijk verankerd en dat draagt bij aan de status en imago van het beroep

26. Verlies je je bevoegdheid als je je niet kunt herregistreren?

Nee, je verliest je bevoegdheid in principe nooit. Als je eenmaal in het bezit bent van een getuigschrift dat een bevoegdheid verleent, blijf je bevoegd. Als je niet voldoet aan de herregistratiecriteria betekent dat dat je niet langer de verantwoordelijkheid kan dragen voor de pedagogisch-didactisch en vakinhoudelijke kant van het onderwijs waar de aantekening bij geplaatst is. En volgens de criteria van de beroepsgroep dus niet langer bekwaam bent om alleen voor de klas te staan, totdat je weer voldoet aan de door de beroepsgroep gestelde herregistratiecriteria. Dat moet niet verward worden met het verliezen van je bevoegdheid als leraar. Zie ook vraag 23.

27. Hoe registreer je je in het nieuwe register?

Per augustus 2018 is het nieuwe lerarenregister operationeel en kunnen bevoegde leraren zich hierin registreren. Vanaf augustus 2019 zijn bevoegde leraren volgens de wet verplicht in dit nieuwe lerarenregister geregistreerd te staan. Het schoolbestuur levert de persoons- en benoemingsgegevens aan bij de Dienst Uitvoering Onderwijs (DUO), een uitvoeringsorganisatie van het ministerie van OCW. DUO zet deze gegevens klaar in het lerarenregister. Als bevoegde leraar log je in met je DigiD en vervolgens controleer je of je persoons- en benoemingsgegevens correct zijn, geef je aan welke bevoegdheid voor jouw herregistratie van belang is en bevestig je jouw registratie.

28. Hoe en waar registreer je je als nog niet-bevoegde leraar?

Nog niet-bevoegde leraren kunnen zich inschrijven in het voorportaal van het nieuwe lerarenregister. Het schoolbestuur moet je dan in de gelegenheid stellen om je bevoegdheid binnen maximaal vier jaar te halen. Je kunt je inschrijven in het nieuwe lerarenregister op het moment dat je je diploma, getuigschrift of PDG hebt behaald.

29. Ik ben bevoegd voor het vak Nederlands; omdat mijn collega ziek is neem ik tijdelijk haar lessen Engels waar. Ik voldoe echter niet aan de bekwaamheidseisen voor Engels. Mag dit?

Ja, je mag tijdelijk ingezet worden voor onderwijs waarvoor je (nog) niet aan de bekwaamheidseisen voldoet. Dat speelt bijvoorbeeld bij zij-instromers, bij vervanging bij ziekte of bij moeilijk vervulbare vacatures. In jouw geval blijf je in het register staan met je bevoegdheid Nederlands en voor het vak Engels word je in het registervoorportaal opgenomen.

30. Ik geef als zij-instromer zonder PDG vanuit de beroepspraktijk les in het mbo. Wat nu?

In het mbo werken veel leraren als zij-instromer vanuit de beroepspraktijk: monteurs of kapsters die hun vak overbrengen aan leerlingen; vaak zijn zij formeel (nog) niet bevoegd. In dat geval word je niet in het register opgenomen maar in het registervoorportaal. Het schoolbestuur moet je in de gelegenheid stellen om je bevoegdheid te halen binnen maximaal twee maal twee jaar. Heb je je diploma (PDG) op zak, dan kun je je inschrijven in het register.

31. Ik ben in het bezit van mijn bevoegdheid als leraar, geef les maar niet op reguliere basis. Kan ik me inschrijven in het nieuwe lerarenregister?

Ja, je kunt je inschrijven op basis van je bevoegdheid. Na vier jaar wordt bekeken of je voldoet aan de criteria van bekwaamheidsonderhoud zoals die door de beroepsgroep is opgesteld, waarna je al dan niet wordt geherregistreerd.

32. Hoe kan ik als invaller mijn professionalisering onderhouden?

Niet alle professionalisering kost geld. Ook deze vormen van professionalisering tellen mee in het register. Scholen hebben de beschikking over eigen middelen (scholingsbudget als onderdeel van de lumpsum) om te zorgen dat leraren aan hun bekwaamheidsonderhoud werken. Invallers hebben echter geen toegang tot deze middelen.

Als je deel uitmaakt van een invalpool kun je navragen of, en welke, scholingsmogelijkheden zij bieden. Bij de schoolbesturen waar je werkzaam bent kun je navragen of jij ook kunt deelnemen aan de scholingsdagen/workshops die op school worden georganiseerd. Ook kun je, als je voldoet aan de eisen, gebruikmaken van de Lerarenbeurs om een bachelor/master opleiding te volgen.

Bij de Belastingdienst kun je navragen of je studiekosten kunt aftrekken als je een opleiding zelf betaalt. Ben je lid van een vakbond, dan kun je daar terecht met vragen over professionalisering.

33. Ik ben bevoegd voor Frans en Duits en ik geef in beide vakken les. Moet ik dat apart registreren?

Ja, elke bevoegdheid moet je afzonderlijk registreren en je bepaalt zelf voor welke bevoegdheid je na vier jaar geherregistreerd wilt worden Dit kan dus ook voor meerdere bevoegdheden zijn.

34. Welke activiteiten kun je in het nieuwe register invoeren?

Dit moet nog worden vastgesteld. Leraren weten als geen ander aan welke eisen een bekwame leraar moet voldoen. Daarom worden in 2017 leraren gevraagd mee te doen aan meedenksessies om de regels op te stellen waaraan een activiteit moet voldoen: de zogenaamde valideringsregels. Ook wordt bekeken hoe feedback van leraren gebruikt kan worden om de kwaliteit van het aanbod in kaart te brengen. Laat je stem dus horen. Neem deel aan de meedenksessies of abonneer je op onze nieuwsbrief en blijf op de hoogte!

35. Mijn werkgever maakt weinig tijd/geld vrij voor mijn professionalisering. Wat nu?

Dat je verplicht bent te werken aan je professionalisering betekent ook dat je recht hebt op scholing en daaraan een bepaalde hoeveelheid tijd besteedt. Werkgevers hebben er belang bij je bekwaamheidsonderhoud te faciliteren en te financieren. Want vanaf augustus 2019 staan leraren die werken in het basis-, speciaal, voortgezet en middelbaar beroepsonderwijs geregistreerd in het nieuwe lerarenregister en werken aan hun bekwaamheidsonderhoud om hun vak te mogen uitoefenen. Geregistreerde leraren laten via het lerarenregister zien dat ze bevoegd zijn en dat ze hun kennis up-to-date houden.

36. Kan ik mij nog aanmelden in het vrijwillige register?

Omdat de focus ligt op het nieuwe register, is inschrijven in het vrijwillige register, voor zowel leraren als aanbieders, per 1 augustus 2017 niet meer mogelijk. Sta je in het vrijwillige register ingeschreven, dan kan je nog steeds jouw portfolio inzien en bijhouden. Het opgebouwde portfolio kan je vanaf 1 augustus 2018 meenemen naar het nieuwe lerarenregister. Ook ervaringen opgedaan met het vrijwillige lerarenregister, bijvoorbeeld wat betreft gebruikersgemak, worden meegenomen in het nieuwe lerarenregister.

Alle leraren, ook de leraren die niet staan ingeschreven of zijn aangemeld in het vrijwillige register, kunnen volop meedenken en meepraten over het nieuwe lerarenregister tijdens meedenksessies die overal in het land en op koploperscholen worden georganiseerd. Vanaf 1 augustus 2018 kunnen alle leraren zich in het nieuwe lerarenregister aanmelden en registreren.

37. Hoe kan ik een lerarenbeurs aanvragen terwijl ik mij niet kan registeren bij registerleraar.nl?

De lerarenbeurs is de verantwoordelijkheid van het ministerie van Onderwijs Cultuur en Wetenschappen (OCW). Zij hebben de uitvoering belegd bij de Dienst Uitvoering Onderwijs (DUO). Op de website van DUO staan de voorwaarden om in aanmerking te komen voor de Lerarenbeurs.

38. Is in het nieuwe register een relevant pdf-je genoeg bewijs van bevoegdheid?

Het schoolbestuur stelt de benoemingsgrondslag van een leraar vast op basis van de door de leraar aangeleverde bewijsstukken (bijvoorbeeld een diploma). Het schoolbestuur geeft de benoemingsgrondslag van een leraar door aan het nieuwe lerarenregister. Omdat het schoolbestuur al heeft gecontroleerd of een leraar bevoegd is, wordt dat in het nieuwe register niet (nogmaals) gecontroleerd.

Pagina delen