FAQ Professioneel statuut

Lees hieronder de veelgestelde vragen over het professioneel statuut. Er zijn specifieke FAQ-pagina’s over het nieuwe lerarenregister, de Deelnemersvergadering en het vrijwillige register.

Professioneel statuut en zeggenschap van leraren

1. Wat is een professioneel statuut?

Elke school moet straks beschikken over een professioneel statuut. Het professioneel statuut is een uitkomst van overleg tussen leraren en schoolleiding. In het professionele statuut worden afspraken gemaakt over het respecteren van de professionele ruimte van de leraar.

2. Over welke professionele ruimte gaat het dan?

Het gaat erover dat de leraar voldoende zeggenschap heeft over de inhoud van de lesstof, de middelen die daarbij worden gebruikt en hoe de lesstof wordt aangeboden. De leraar heeft voldoende te zeggen over de te hanteren pedagogisch-didactische aanpak op de school en hoe dat wordt uitgevoerd. Hieronder valt ook de begeleiding van de leerlingen en de contacten met de ouders. Ook worden er afspraken gemaakt over het onderhouden van de bekwaamheid van de leraren als onderdeel van het team.

3. Wat is de meerwaarde van een professioneel statuut?

Het professioneel statuut garandeert dat leraren binnen een school voldoende professionele ruimte hebben om hun beroep uit te oefenen. Het professioneel statuut ondersteunt jou en jouw collega’s door te regelen wanneer en hoe leraren moeten worden geraadpleegd over zaken die jouw onderwijs direct raken.

4. Houdt de wettelijke zeggenschap in dat ik alles zelf mag bepalen?

Nee, in het professioneel statuut wordt afgesproken hoe de zeggenschap van leraren binnen de school en in het team wordt georganiseerd.

5. In de wet staat dat het professioneel statuut de professionele standaard respecteert. Er is echter nog geen professionele standaard, kunnen we dan wel een professioneel statuut maken?

Ja, dat kan wel degelijk. Er wordt momenteel gewerkt aan een professionele standaard. Het is nog niet bekend wanneer deze standaard van kracht zal zijn. Voor het maken van een professioneel statuut vormt dat geen belemmering. Voor de zekerheid kan in het statuut worden opgenomen dat, wanneer later blijkt dat bepalingen in het professioneel statuut strijdig zijn met de professionele standaard, de professionele standaard altijd voorgaat.

Wanneer en hoe komt een professioneel statuut tot stand?

6. Wanneer moet het statuut er zijn?

De Wet Beroep Leraar gaat op 1 augustus 2017 in. Formeel moet het statuut er dan zijn.

7. Wat gebeurt er als er op 1 augustus 2017 geen professioneel statuut is?

Voor het bevoegd gezag is het hebben van een professioneel statuut een bekostigingsvoorwaarde. De Inspectie zal echter in het schooljaar 2017/2018 niet actief gaan handhaven. In het schooljaar 2018/2019 kan dat wel degelijk het geval zijn. Het is daarom van belang in het komende schooljaar aan de slag te gaan met het professioneel statuut.

8. Wie controleert of een professioneel statuut is en vanaf wanneer?

De Inspectie kan vanaf 2018/2019 controleren op de aanwezigheid en de wijze van totstandkoming van het professioneel statuut.

9. Wat is de looptijd van een professioneel statuut?

Er is geen voorgeschreven looptijd. Het is belangrijk om afspraken te maken over de evaluatie van de werking van het professioneel statuut en de momenten van herijking en die afspraken vast te leggen.

10. Wie stelt het professioneel statuut op?

Het bevoegd gezag stelt in overleg met de leraren een professioneel statuut op waarin de afspraken zijn opgenomen over de wijze waarop de zeggenschap van leraren wordt georganiseerd.

11. Moet de medezeggenschap het professionele statuut opstellen?

Nee, in de wet staat dat het bevoegd gezag in overleg met leraren het professioneel statuut opstelt. De medezeggenschap heeft daarmee geen formele rol bij de totstandkoming van een professioneel statuut. De medezeggenschap kan vanuit het initiatiefrecht natuurlijk wel informeren naar de stand van zaken.

12. Maar er zijn toch onderwerpen die te maken hebben met de professionele zeggenschap van leraren die ook op de agenda van de overlegvergadering van de medezeggenschap (bestuurder en MR/OR) staan?

Ja, dat is zo. Het is daarom ook van belang om bij het afspreken van een professioneel statuut goed te kijken naar hoe de afspraken in het professioneel statuut zich verhouden tot .afspraken over het overleg tussen de bestuurder en de MR/OR.

13. Is er een minimaal aantal leraren nodig dat vanuit de leraren meepraat over het statuut? Wie beslist dit?

Organiseer een overlegvorm waardoor er zoveel mogelijk draagvlak binnen de organisatie is om te komen tot een professioneel statuut., liefst met alle leraren.

14. Moet het professioneel statuut gecontroleerd worden door de jurist/advocaat van het schoolbestuur?

Nee, het gaat om de afspraken die je zelf binnen de school met elkaar maakt en die hoeven niet juridisch getoetst te worden.

Inspiratie en ondersteuning

15. Waarom is er geen voorbeeld- of model professioneel statuut beschikbaar?

Iedere school is anders en het professioneel statuut geeft juist de leraren ruimte invulling te geven aan de eigen zeggenschap in overleg met schoolleiders en bestuurders. Een voorbeeld of model professioneel statuut kan daarbij teveel richting geven. Daarnaast is het goede gesprek de belangrijkste basis voor het statuut en dat verloopt op elke school weer anders.

16. Hoe komen wij zonder voorbeeld tot een goed professioneel statuut?

Op dit moment wordt gezocht naar scholen waar het gesprek over de professionele ruimte van leraren zoals verwoord in de wet beroep leraar en het professioneel statuut vorm heeft gekregen. Een aantal voorbeelden zal worden gedeeld via leraar24.nl.

17. Wat kunnen de vakbonden voor mij doen?

Iedereen die dat wil kan bij de vakbonden terecht voor advies en informatie over en begeleiding bij het traject. Het belangrijkste is dat de professionele ruimte zoals in de wet staat niet beperkt wordt tot iets wat op papier staat maar dat het ook daadwerkelijk leidt tot professionele ruimte voor leraren in de praktijk.

18. Wat als de verschillen tussen bestuur en lerarenafvaardiging zo groot zijn dat we er niet uit komen?

Dan heb je geen professioneel statuut. Dit kan gevolgen hebben voor de bekostiging. Wij adviseren je om met behulp van eventueel een externe partij tot een consensus te komen.

 

De Onderwijscoöperatie geeft informatie via deze FAQ, onze website en voorbeelden op Leraar24. Voor specifieke vragen kan je terecht bij vakbonden of neem contact op via secretariaat@onderwijscooperatie.nl.

Pagina delen