Lerarenregister

Wet Beroep Leraar en Lerarenregister

De kwaliteit van het onderwijs staat of valt met de kwaliteit van de leraren voor de klas. Daarom krijgt het beroep van leraar wettelijke bescherming in de wet ‘Beroep Leraar en Lerarenregister’ die vanaf 1 augustus 2017 van kracht is voor po, vo, so en mbo. De wet regelt drie zaken die samen de professionele keten vormen waarmee de kwaliteit van het beroep en de beroepsuitoefening door de leraar gewaarborgd worden. Daarmee krijgen leraren de ruimte om zélf vorm te geven aan de ontwikkeling van het onderwijs en aan hun professionalisering.

De professionele keten bestaat uit drie schakels. De omschrijving van het beroep, de professionele ruimte waarover de leraar moet beschikken om zijn verantwoordelijkheid goed te kunnen waarmaken en het lerarenregister waarmee gewaarborgd wordt dat alleen bekwame leraren het beroep uitoefenen en dat leraren hun bekwaamheid ook blijven onderhouden en verder ontwikkelen.

1. De omschrijving van het beroep leraar

Het moet duidelijk zijn wie leraar is en daarom begint de wet met de omschrijving daarvan. Leraren dragen, binnen de kaders van het onderwijskundig beleid van de instelling, de verantwoordelijkheid voor het pedagogisch-didactisch en vakinhoudelijke proces. Leraren zijn zelfstandig verantwoordelijk bij het beoordelen van de onderwijsprestaties van leerlingen. Leraren moeten voldoen aan de bekwaamheidseisen die door de beroepsgroep zelf zijn opgesteld. Lees hier meer over de bekwaamheidseisen.

2. De professionele ruimte van de leraar

De zelfstandige bevoegdheid voor het beoordelen van de onderwijsprestaties van leerlingen en het dragen van verantwoordelijkheid voor het pedagogisch-didactisch en vakinhoudelijke proces, worden door de wet aan de individuele leraar toegekend. De leraar moet daar professionele autonomie en zeggenschap hebben; dat is de ene kant van professionele ruimte.

De andere kant is het professioneel statuut. Zeggenschap is namelijk ingekaderd door het onderwijskundig beleid van de instelling en dat wordt vastgesteld door het bestuur. Ook moeten leraren met elkaar samenwerken in het team. Er moeten dus afspraken zijn over de manier waarop zeggenschap wordt georganiseerd en die afspraken vormen het professioneel statuut.

Leraren moeten professionele autonomie en zeggenschap hebben omdat zij zelf steeds keuzes moeten maken en beslissingen moeten nemen in het belang van hun leerlingen en het onderwijsleerproces. Dat kan niet zonder voldoende professionele autonomie. Maar de leraar staat hierin niet alleen. Leraren kunnen als beroepsgroep een professionele standaard ontwikkelen. Die richtlijn wordt gevormd door normen over verantwoord leraarschap. Dit wordt ontleend aan wetenschap maar ook aan algemeen aanvaarde uitgangspunten die betrekking hebben op onderwijs en bejegening van leerlingen, ouders en collega’s. Er bestaan al onuitgesproken normen en uitgangspunten van verantwoord leraarschap en de komende jaren zullen die door de beroepsgroep onder woorden gebracht en actueel gehouden worden.

Het professioneel statuut respecteert de professionele standaard van de beroepsgroep. Dat wil bijvoorbeeld zeggen dat de werkgever geen opdracht mag geven die in strijd is met de standaard.

3. Het nieuwe lerarenregister

Het lerarenregister is de (online) omgeving waar leraren aan elkaar en aan de samenleving laten zien dat zij hun bekwaamheid én kwaliteit onderhouden en borgen. Een leraar is immers niet zomaar leraar! Een leraar heeft de verantwoordelijkheid om de verworven kennis en bekwaamheid op peil te houden. Dit is een mooi vertrekpunt voor kwalitatief onderwijs: een krachtige leerling begint immers bij een krachtige leraar.

De leraar gaat zelf over de vraag wat hiervoor nodig is. Leraren (als beroepsgroep) bepalen aan welke bekwaamheidseisen en algemene waarden een leraar moet voldoen. Zo stellen de leraren (als beroepsgroep) zelf de criteria op die gaan gelden in het nieuwe lerarenregister. Denk aan criteria om te mogen herregistreren of aan regels waaraan professionaliserings-activiteiten moeten volden (valideringsregels). Maar ook over zaken als gebruikersgemak en privacy kunnen leraren meedenken. Hierover hebben leraren in 2017 door het hele land meegedacht in meedenksessies. Gespecialiseerde onderzoeksbureaus voegen de opgehaalde resultaten bijeen. Dat pakket wordt medio december 2017 aan de afvaardiging van de gekozen Deelnemersvergadering aangeboden.

Registreren? Dat kan vanaf 1 augustus 2018

Per augustus 2018 is het nieuwe lerarenregister operationeel en kunnen bevoegde leraren zich registreren. Vanaf augustus 2019 zijn bevoegde leraren volgens de wet verplicht om in dit nieuwe lerarenregister geregistreerd te staan. Leraren die (nog) niet bevoegd zijn, kunnen zich inschrijven in het voorportaal van het nieuwe lerarenregister. Het schoolbestuur moet je dan in de gelegenheid stellen om je bevoegdheid binnen maximaal vier jaar te halen. Je kunt je registreren in het nieuwe lerarenregister op het moment dat je je diploma, getuigschrift of PDG hebt behaald. Kijk hier voor de planning van de invoering van het nieuwe lerarenregister.

Meer weten of heb je vragen?

Pagina delen